Skip to content

Goed werknemerschap

In de wet is vastgelegd dat een personeelslid zich als 'goed werknemer' dient te gedragen. Met de norm 'Goed werknemerschap' worden de eisen rondom redelijkheid en billijkheid geconcretiseerd. Wanneer gedraag je je volgens je arbeidsovereenkomst goed?

Wat is goed werknemerschap?

Een arbeidsovereenkomst verplicht een werknemer om zich als 'goed werknemer' te gedragen. Met die definitie wordt bedoeld dat je als werknemer verplicht bent om redelijke opdrachten van je werkgever op te volgen. Sommige regels voor werknemers zijn in het Burgerlijk Wetboek vastgelegd, zoals het verrichten van arbeid in ruil voor uitbetaling van salaris of het meewerken aan re-integratie na ziekte. Het is echter ondoenlijk om alle vormen van goed werknemerschap vast te leggen in een wet. Om die reden is de vangnetbepaling 'goed werknemerschap' bedacht.

Opdrachten moeten redelijk en billijk zijn

Over het algemeen worden instructies van een werkgever als redelijk gezien en daarom door beide partijen uitgevoerd als onderdeel van de uitoefening van de functie. Maar wat gebeurt er als je werkgever vraagt of je je werk op een andere plaats uit wilt voeren (bij een verhuizing) of vraagt akkoord te gaan met het wijzigen van de inhoud van je functie? De termen 'redelijk' en 'billijk' zijn voor interpretatie vatbaar en de norm van goed werkgeverschap is vanwege het potentieel misbruiken van een machtsrelatie een stuk strikter dan die van een goed werknemer. Soms levert dat een arbeidsconflict op.

Het uitgangspunt van een contractuele (arbeids)relatie is dat voor het wijzigen van één van de voorwaarden instemming nodig is van beide partijen. Zowel jij als je werkgever kunnen dus niet eenzijdig wijzigingen aanbrengen ten behoeve van de uitvoeren van je arbeidscontract, tenzij er een schriftelijk overeengekomen wijzigingsbeding is opgenomen óf er sprake is van een zwaarwichtig bedrijfsbelang.

Wel is het zo dat kantonrechters van mening zijn dat je als werknemer positief moet ingaan op redelijke voorstellen van je werkgever, indien deze verband houden met gewijzigde arbeidsomstandigheden. Soortgelijke voorstellen mag je alleen afwijzen als het aanvaarden ervan redelijkerwijs niet van je gevraagd kan worden.

Plichten als goed werknemer

Goed werknemerschap vereist van iedere werknemer dat deze aan een aantal plichten moet voldoen. Zo dien je als goed werknemer:

  • redelijke opdrachten voor voorstellen van je werkgever op te volgen;
  • opdrachten uit te voeren die (deels) buiten je functieomschrijving vallen, zoals het overnemen van taken bij een zieke collega;
  • in sommige gevallen in te stemmen met overwerk;
  • geen concurrerende werkzaamheden te ondernemen;
  • een redelijk aanbod tot functiewijziging te accepteren;
  • een aanbod tot bijscholing op te volgen;
  • je werkgever te voorzien van alle benodigde informatie;
  • je werkgever (in)direct geen schade toe te brengen.

Voorbeelden goed werknemerschap

Om te bepalen of je voldoet aan goed werknemerschap, kunnen de volgende voorbeelden uit jurisprudentie als referentiekader dienen. Bedenk je wel dat goed werknemerschap erg breed en continu in beweging is.

Schending van goed werknemerschap

Indien een werknemer het goed werknemerschap schendt, betekent dat juridisch gezien dat deze zich niet houdt aan de arbeidsovereenkomst. Indien je werkgever hierdoor schade heeft geleden, is het mogelijk dat deze een schadevergoeding vordert.

Middelen voor ingrijpen door werkgever

Als je werkgever constateert dat je je niet gedraagt als een goed werknemer, dan kan deze een aantal arbeidsrechtelijke instrumenten inzetten om je gedrag te beïnvloeden of de arbeidsovereenkomst te beëindigen.

  • Je krijgt een waarschuwing of berisping. Ondanks dat daar geen directe gevolgen aan kleven, kunnen die wel een rol spelen in een toekomstige ontslagprocedure;
  • Je wordt geschorst. Dit houdt in dat je, zij het met behoud van salaris, (tijdelijk) niet op je werk hoeft te verschijnen. Dit is een vrij duidelijk signaal naar jezelf en je collega's;
  • Je arbeidscontract wordt niet verlengd. Als je een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd hebt, kan de arbeidsrelatie zonder risico's of financiële vergoeding worden gestopt door het contract niet te verlengen.
  • Je wordt ontslagen. Bij een ernstige schending van goed werknemerschap kan je werkgever een ontslagprocedure bij de kantonrechter of het UWV starten.
  • Je wordt op staande voet ontslagen. Dit is alleen mogelijk bij uiterst zware overtredingen, waarbij er een dringende reden moet zijn, je ontslag onverwijld dient te zijn gegeven en je direct verteld moet zijn waarom je ontslagen bent. Voorbeelden hiervan zijn het toepassen van geweld of plegen van seksueel misbruik.

Gratis advies over goed werknemerschap